آذین

رمان پاییز فصل آخر سال است، روایت سه زن جوان‌ هست که با هم دوست هستند، اما هرکدوم درگیر مسائل و چالش‌های زندگی خودشونن؛ سه زن با دغدغه‌هایی آشنا برای خیلی از زن‌های ایرانی. تو این کتاب اتفاق خارق‌العاده‌ای نمی‌افته، خبری از هیجان و ماجراهای پرکشش نیست. بیشتر با روزمرگی‌ها، تردیدها، دل‌مشغولی‌ها و انتخاب‌هایی روبه‌رو می‌شیم که گاهی مسیر زندگی آدم‌ها رو تغییر می‌دن. مهاجرت، عشق، ازدواج و تأثیر عمیق خانواده روی تصمیم‌ها و انتخاب‌های فردی، از موضوعات پررنگ این رمان هستن؛ مسائلی که گاهی اون‌قدر تو زندگی‌مون ریشه دارن که تشخیص خواسته‌های واقعی خودمون از انتظارات دیگران چندان آسون نیست. «پاییز فصل آخر سال است» برای من رمان آروم و خوبی بود؛ نه اون‌قدر درخشان که بتونم بگم اثری فوق‌العاده‌ست و نه اون‌قدر معمولی که خوندنش بی‌فایده باشه. شاید نقطه قوت کتاب همین باشه که تلاش نمی‌کنه از زندگی آدم‌ها داستانی عجیب بسازه؛ بلکه بخشی از واقعیت زندگی زن‌هایی رو روایت می‌کنه که بین خواسته‌های خودشون، محدودیت‌ها و انتظارات اطرافیان، دنبال راه خودشون می‌گردن. شاید گاهی زندگی یه داستان پرحادثه نباشه، که مجموعه‌ای از انتخاب‌های کوچیک و بزرگیه که آروم‌آروم ما رو به آدمی تبدیل می‌کنه که امروز هستیم. آذین

مورسو شخصیت اصلی داستان بیگانه برای من شخصیتی غریبه و ناشناخته بود، شخصیتی بی‌تفاوت که مورد پسند عموم جامعه نیست. این شخصیت با خودش و احساساتش بیگانه ست چه برسه به دیگران، یه آدم افسرده و پوچ‌گرا... مورسو به شدت افکارم رو درگیر خودش کرد و تا ساعتها و بلکه روزها بهش فکر می‌کردم، به رفتارهاش و بی‌تفاوتی‌هاش، حتی از همون ابتدای کتاب که شروعی عالی و متفاوت داشت و در مورد مرگ مادر مورسو بود و رفتار و اعمالش در مورد مرگ مادر که عزیزترین فرد زندگی هرکسی می‌تونه باشه... خلاصه که کتاب بسیار خوبی بود و به شدت خوندنش رو پیشنهاد می‌کنم. آذین

اگر بخوام خیلی ساده بگم، جلد دوم «روباهی به نام پکس» برای من بیشتر از اینکه درباره‌ی جنگ و طبیعت باشه، درباره‌ی فقدان، ترس و دوباره دوست داشتنه. چیزی که توی این جلد خیلی به دلم نشست، اینه که کتاب فقط درباره‌ی از دست دادن نیست؛ درباره‌ی اینه که بعد از یک فقدان بزرگ، با خودمون و با عشق چه کار می‌کنیم. گاهی وقتی خیلی آسیب می‌بینیم، فکر می‌کنیم اگر دیگه کسی رو دوست نداشته باشیم، اگر وابسته نشیم و اگر فاصله‌مون رو با آدم‌ها حفظ کنیم، دیگه چیزی هم برای از دست دادن نداریم. به نظرم کتاب خیلی قشنگ نشون می‌ده که آدم ممکنه برای محافظت از خودش، حتی از چیزهایی فرار کنه که بیشتر از همه بهشون نیاز داره؛ مثل محبت، صمیمیت و دوست داشتن. و شاید یکی از مهم‌ترین حرف‌های کتاب این باشه که دوست داشتن همیشه با احتمال از دست دادن همراهه، اما ترس از دست دادن نباید باعث بشه اصلِ دوست داشتن رو از خودمون بگیریم. از طرف دیگه، جنگ و اتفاق‌هایی که برای طبیعت افتاده، یه لایه‌ی دیگه هم به داستان اضافه می‌کنه؛ اینکه بعضی زخم‌ها فقط زخم یک نفر نیستند. جنگ می‌تونه آدم‌ها، حیوانات و حتی طبیعت رو زخمی کنه و اثرش خیلی بیشتر از چیزی باشه که اول فکر می‌کنیم. اما با همه‌ی این تلخی‌ها، کتاب یه جور امید آروم هم با خودش داره. امید به اینکه بعد از یه دوره‌ی سخت، دوباره می‌شه به آدم‌ها نزدیک شد. دوباره می‌شه اعتماد کرد. دوباره می‌شه خانواده ساخت. و حتی دوباره می‌شه دوست داشت. فکر می‌کنم «روباهی به نام پکس ۲» بیشتر از اینکه بپرسه «چطور از درد فرار کنیم؟»، از ما می‌پرسه: آیا حاضریم با وجود اینکه می‌دونیم ممکنه دوباره آسیب ببینیم، باز هم دوست داشته باشیم؟ و به نظرم جواب کتاب، خیلی ساده و قشنگه: آره، چون بدون دوست داشتن، شاید از درد فرار کنیم، ولی بخشی از زندگی رو هم از دست می‌دیم. آذین

«و هر روز صبح راه خانه دورتر و دورتر می‌شود» کتابی کوتاه، دوست‌داشتنی و لطیف بود. هرچند پیر شدن، و مخصوصاً فراموشی، می‌تونه غم‌انگیز باشه، اما بی‌گمان بخشی از زندگیه؛ بخشی که شاید بهتر باشه درباره‌ش حرف بزنیم و از پذیرفتنش نترسیم. یکی از جمله‌های کتاب رو خیلی دوست داشتم: «بزرگ‌ترین ترس من این است که تخیلم را قبل از بدنم از دست بدهم.» فکر می‌کنم ترس عجیبی نیست. شاید خیلی از ما بیشتر از پیر شدن، از روزی می‌ترسیم که چیزهایی رو که دوست داریم به یاد نیاریم، یا دیگه نتونیم مثل قبل خیال‌پردازی کنیم. اگه قلم بکمن رو دوست دارید، این داستان کوتاه می‌تونه انتخاب خوبی برای وقت‌هایی باشه که زمان زیادی برای خوندن ندارید، اما دلتون می‌خواد یه کتاب بخونید. آذین

کتاب «خانواده پاسکوآل دوآرته» کتابی تلخ و سیاه بود؛ اون‌قدر که اگه از نظر روحی حال خوبی ندارین، اصلاً خوندنش را توصیه نمی‌کنم. داستان زندگی پاسکوآل و آدم‌های اطرافش، تصویری از فقرهای مختلف بود؛ فقر اقتصادی یه طرف، اما چیزی که برای من پررنگ‌تر بود فقر عاطفی بود؛ نبودن محبت، امنیت و آگاهی. در کنار همه‌ی این‌ها، کتاب نشون می‌داد که بی‌سوادی، ناآگاهی، ندونستن و فکر نکردن چطور می‌تونه روی زندگی آدم‌ها اثر بذاره و حتی سرنوشتشون رو تغییر بده. آدم‌هایی که خیلی وقت‌ها نه راه دیگه‌ای بلدند، نه می‌دونند می‌تونند انتخاب دیگه‌ای داشته باشند و نه کسی هست که کمکشون کنه جور دیگه‌ای به زندگی نگاه کنند. برای من سؤال اصلی کتاب این بود که: آدم‌ها چقدر مسئول سرنوشت و انتخاب‌های خودشون هستند و چقدر قربانی شرایطی‌ان که در اون بزرگ شدند؟ کتاب جواب روشنی به این سؤال نمی‌ده و شاید همین، یکی از نقاط قوتش باشه. کتاب سنگینی بود و نمی‌دونم دوستش داشتم با نه؛ اما فکر می‌کنم کتابی بود که قطعاً ارزش خوندن و فکر کردن داشت. آذین

«وداع با اسلحه» برای من کتابی بود که حس دوگانه‌ای ایجاد کرد؛ هم دوستش داشتم و هم جاهایی نتونستم خیلی باهاش ارتباط بگیرم. بیشتر از همه، ضدجنگ بودن کتاب رو دوست داشتم. اینکه وسط اون همه خشونت و ویرانی، عشق و زندگی برای هنری معنا پیدا می‌کنه و تصمیم می‌گیره از جنگ فاصله بگیره، برام خیلی دوست‌داشتنی بود. جنگ توی این کتاب اصلاً قهرمانانه و باشکوه نیست؛ بیشتر پر از ترس، بیهودگی، اتفاق و از دست دادنه. اما درباره رابطه‌ی هنری و کاترین هنوز واقعاً نظرم دوگانه‌ست. بعضی از حرف‌ها و رفتارهاشون برام ساده‌لوحانه و حتی خیلی سطحی بود، ولی بعضی جاها هم می‌شد عمق عشق و دلبستگیشون رو حس کرد. شاید بخشی از این فاصله هم به این برمی‌گرده که این رابطه متعلق به زمان و دنیای دیگه‌ایه و با نگاه و استانداردهای امروز ما خیلی غریبه‌ست. یکی از قسمت‌هایی که خیلی دوست داشتم، گفت‌وگوی هنری با پیرمرد ۹۴ ساله بود. به نظرم اون گفت‌وگو خیلی خوب نگاه کتاب به جنگ و زندگی رو نشون می‌داد. در نهایت، «وداع با اسلحه» برای من بیشتر از اینکه فقط یک داستان عاشقانه باشه، داستان آدم‌هاییه که وسط جنگ و همه‌ی اون آشفتگی‌ها، سعی می‌کنن یه چیزی از زندگی و عشقشون رو برای خودشون نگه دارن؛ حتی وقتی زندگی قرار نیست اجازه بده همه‌چیز اون‌طور که می‌خوان پیش بره. آذین

«می‌گفت برای کار درباره‌ی اسطوره باید از دو چیز پرهیز کرد: احترام زیاد و بی‌احترامی زیاد.»