The Wonderful Wizard of Oz

معرفی کتاب The Wonderful Wizard of Oz

«جادوگر شگفت‌انگیز شهر از» (۱۹۰۰) اثر ال. فرانک باوم یکی از مشهورترین آثار ادبیات کودک در آمریکا و از نخستین نمونه‌های برجسته‌ی فانتزی در این سنت ادبی است. این رمان که با تصویرگری دبلیو. دبلیو. دنزلو منتشر شد، نخستین کتاب از مجموعه‌ی داستان‌های سرزمین از به شمار می‌رود و به‌تدریج به اثری کلاسیک تبدیل شده است. داستان بام با ترکیب تخیل، ماجراجویی و نمادپردازی ساده، روایتی خلق می‌کند که هم برای کودکان جذاب است و هم برای خوانندگان بزرگسال لایه‌هایی از معنا در خود دارد. داستان با دوروتی، دختری یتیم که همراه خاله ام، عمو هنری و سگش توتو در مزرعه‌ای ساده در کانزاس زندگی می‌کند، آغاز می‌شود. زندگی او آرام و یکنواخت است تا آنکه گردبادی عظیم خانه‌ی او را از زمین بلند کرده و به سرزمین جادویی از می‌برد. خانه‌ی دوروتی هنگام فرود به‌طور اتفاقی جادوگر شرور شرق را از میان می‌برد. دوروتی که تنها آرزویش بازگشت به خانه است، از جادوگر شمال راهنمایی می‌گیرد تا از طریق جاده‌ی آجری زرد به شهر زمردین برود و از جادوگر بزرگ از کمک بخواهد. در طول این سفر سه همراه به دوروتی می‌پیوندند: مترسکی که آرزو دارد مغز داشته باشد، مرد حلبی که در جست‌وجوی قلب است و شیری که خود را ترسو می‌داند و به دنبال شجاعت است. این گروه کوچک در مسیر خود با خطرها و چالش‌های گوناگونی روبه‌رو می‌شود و در هر مرحله، هر یک از شخصیت‌ها توانایی‌هایی از خود نشان می‌دهند که با تصور اولیه‌ی آن‌ها از خویشتن در تضاد است. هنگامی که آن‌ها سرانجام به جادوگر می‌رسند، او شرط برآورده کردن خواسته‌هایشان را نابود کردن جادوگر شرور غرب اعلام می‌کند. دوروتی در نهایت با ریختن آب بر جادوگر، که باعث ذوب شدن او می‌شود، این مأموریت را انجام می‌دهد. با این حال، بازگشت به شهر زمردین حقیقتی غیرمنتظره را آشکار می‌کند: جادوگر از در واقع جادوگری واقعی نیست، بلکه مردی عادی است که با ترفند و نمایش خود را قدرتمند جلوه داده است. یکی از مضامین اصلی رمان ایده‌ی خودشناسی است. مترسک، مرد حلبی و شیر ترسو در طول سفر نشان می‌دهند که ویژگی‌هایی را که تصور می‌کنند فاقد آن هستند، در حقیقت از آغاز در وجود خود داشته‌اند. مترسک بارها راه‌حل‌های هوشمندانه ارائه می‌دهد، مرد حلبی مهربانی و همدلی عمیقی نشان می‌دهد و شیر با وجود ترس‌هایش رفتارهایی شجاعانه از خود بروز می‌دهد. در این معنا، سفر آن‌ها بیش از آنکه تلاشی برای کسب ویژگی‌های تازه باشد، فرایندی برای کشف توانایی‌های درونی است. در کنار این مضمون، مفهوم «خانه» نیز در قلب داستان قرار دارد. برخلاف بسیاری از روایت‌های فانتزی که در آن‌ها جهان جادویی مقصدی مطلوب است، دوروتی بیش از هر چیز آرزو دارد به خانه بازگردد. سرزمین از پر از شگفتی و رنگ است، اما کانزاس برای او نماد امنیت، هویت و تعلق است. پیام مشهور داستان-اینکه هیچ جا مانند خانه نیست-در پایان با کشف قدرت کفش‌های نقره‌ای دوروتی به شکلی نمادین تحقق می‌یابد. از نظر ادبی، قدرت رمان در سادگی روایت، جهان‌سازی خیال‌انگیز و خلق شخصیت‌های ماندگار نهفته است. با وجود ساختار نسبتا اپیزودیک داستان، ترکیب ماجراجویی، دوستی و تخیل سبب شده است که این اثر بیش از یک قرن پس از انتشار همچنان محبوب باقی بماند. «جادوگر شگفت‌انگیز شهر از» در نهایت داستانی درباره‌ی کشف خود، ارزش دوستی و اهمیت خانه است؛ روایتی که به خواننده یادآوری می‌کند آنچه در جست‌وجویش هستیم، اغلب از همان آغاز در درون ما وجود داشته است.