ویکتور فرانکل
این کتاب برام فراتر از یه اثر روانشناسی بود؛ فرانکل با تجربهی مستقیم از اردوگاههای نازی نشون میده که حتی در قلب رنج هم میشه معنا ساخت، و همین معناست که در برابر مثلث رواننژندی جمعی (افسردگی، پرخاشگری، اعتیاد) از انسان محافظت میکنه. با مرور تجربههای خودم از سختیهای تحصیل و مالی و جسمی، فهمیدم این نگرش رو ناخودآگاه همیشه داشتم؛ این کتاب فقط بهش اسم و چارچوب داد. اما به نظرم لوگوتراپی یه مرز مشخص داره: برای تحمل و عبور از رنجهای آگاهانهی وجودی عالی عمل میکنه، ولی برای الگوهای ناخودآگاهی که ریشه در تروماهای کودکی و دلبستگی دارن، کافی نیست و نیاز به ریشهیابی واقعی و عمیقتری داره که از جنس کار روانکاویه، نه صرفاً معناسازی. در نهایت این کتاب یه دیدگاه ضروری و انسانی به رنجه، اما ابزاریه، نه جایگزین کامل برای فهم عمیق ناخوداگاه.