باهم‌خوانی شرق بهشت

شاید یکی از سخت‌ترین چیزهایی که می‌شود درباره‌ی زندگی به آدم گفت این باشد: **تو می‌توانی انتخاب کنی.** آدم‌ها به دنیا می‌آیند، اتفاقات را تکرار می‌کنند، یکدیگر را آزار می‌دهند، انتخاب‌های اشتباه می‌کنند و گاهی هم انتخاب‌های کوچک و زیبایی دارند. اتفاق‌ها با همان درهم‌بودگی و اجتناب‌ناپذیریِ زندگی واقعی رخ می‌دهند. و ما، علی‌رغم اینکه می‌دانیم قرار نیست اتفاق عجیبی بیفتد، قادر نخواهیم بود کتاب را کنار بگذاریم. این تجربه‌ی خواندن من از *شرق بهشت* بود. همه‌ی ما چیزهایی را به ارث می‌بریم؛ خانواده را، زخم‌هایی که خودمان مسببشان نبوده‌ایم، داستان‌هایی درباره‌ی اینکه باید چه کسی باشیم، تصور دیگران از اینکه چه قابلیت‌هایی داریم، و گاهی کشش به سمت رفتارهایی که فرار از آن‌ها ناممکن به نظر می‌رسد. اما اشتاین‌بک مدام به این ایده برمی‌گردد که **هیچ‌کدام از این‌ها سرنوشت ما نیستند.** ما می‌توانیم انتخاب کنیم. و درست همین‌جاست که *timshel* برای من معنا پیدا می‌کند: اینکه با وجود تمام چیزهایی که پیش از ما اتفاق افتاده‌اند، هنوز امکان انتخاب وجود دارد. و با این امکان، مسئولیت هم می‌آید. این انتخاب آسان نیست. گاهی شکست می‌خوریم، به دیگران آسیب می‌زنیم، دوباره همان اشتباه‌ها را تکرار می‌کنیم. اما هنوز می‌توانیم انتخاب کنیم که چه باشیم و چه بشویم. *شرق بهشت* برای من انباشتی از لحظه‌ها، جمله‌ها و شخصیت‌هایی‌ست که بعید می‌دانم فراموششان کنم. 🫠 سوال این است که اگر می‌توانیم انتخاب کنیم، مسئول چه چیزهایی هستیم؟ و شاید مهم‌تر از آن: کدام بخش از خودمان را دیگر نمی‌توانیم به «این‌طوری‌ام چون...» نسبت بدهیم؟

ساخته‌شده توسط Arizour

در بخش سوم شرق بهشت، غیبت آدم‌ها کم‌کم به اندازه‌ی حضورشان مهم می‌شود. (خطر اسپویل) چارلز مرده و دیگر چیزی برای بازگشتن و ترمیم وجود ندارد. ساموئل می‌میرد و با رفتنش چیزی در خانواده‌ی همیلتون از هم می‌پاشد. تام خودش را می‌کشد. آدام، درست زمانی که بالاخره از کتی عبور کرده و او را آن‌طور که هست می‌بیند، ساموئل را از دست می‌دهد و در آستانه‌ی از دست دادن لی قرار می‌گیرد. انگار آدم‌ها فقط زندگی خودشان را ترک نمی‌کنند؛ با رفتنشان چیزی را هم از کسانی که می‌مانند با خودشان می‌برند. اما چه چیزی از آن‌ها باقی می‌ماند؟ آیا ما چیزی از آدم‌هایی که از زندگی‌مان رفته‌اند به ارث می‌بریم، حتی اگر خودمان نخواهیم؟ یک عادت، یک نگاه، یک ترس، یک شیوه‌ی فکر کردن، یک جمله، یا حتی یک زخم؟ فکر می‌کنید ساموئل بعد از مرگش چه چیزی برای خانواده‌اش باقی گذاشت؟ آیا چیزی از او در فرزندانش، در آدام، یا در لی ادامه پیدا می‌کند؟ یا بعضی فقدان‌ها واقعاً فقط فقدان‌اند و چیزی جای آن‌ها را نمی‌گیرد؟ لازم نیست پاسخ حتماً درباره‌ی ساموئل باشد. می‌توانید از هر شخصیت یا اتفاقی در سه بخش اول شروع کنید.

ساخته‌شده توسط Arizour

در بخش دوم شرق بهشت، داستان‌ها فقط روایتی نیستند که آدم‌ها تعریف می‌کنند؛ آن‌ها به بخشی از زندگی آدم‌ها تبدیل می‌شوند. آدام تصویری از عشق و ازدواج ساخته بود که کتی هرگز در آن شریک نبود. بعد، ساموئل و لی به داستان قابیل و هابیل برمی‌گردند و به جای پذیرفتن آن، آن را زیر سؤال می‌برند: آیا خدا با قابیل عادلانه رفتار کرد؟ آیا گناه و سرنوشت از پیش تعیین شده‌اند؟ و چرا داستانی که هزاران سال پیش روایت شده، هنوز برای ما اهمیت دارد؟ دلیل زنده ماندن یک داستان چیست؟ آیا فقط داستان‌های باقی می‌مانند که انسان‌ها خود آن‌ها را تجربه می‌کنند؟ برای همین است که هابیل چوپان بود؟ داستان یک چوپان که برای جامعه ای از چوپانان روایت می‌شد؟ و فراتر از کتاب: آیا داستان‌هایی وجود دارند که ما آن‌ها را نه به خاطر حقیقتشان، بلکه چون به ما کمک می‌کنند خودمان را بفهمیم یا به زندگی‌مان معنا بدهیم، همچنان حفظ و نقل می‌کنیم؟

ساخته‌شده توسط Arizour

در بخش‌های ابتدایی شرق بهشت، هنوز با جهانی روبه‌رو هستیم که مدام در حال شکل گرفتن است: آدم‌ها، خانواده‌ها، گذشته‌ها و روایت‌هایی که پیش از آن‌که کاملاً بشناسیمشان، شروع می‌کنند به اثر گذاشتن بر یکدیگر. تا این‌جای کتاب، کدام شخصیت، صحنه، تصویر یا جمله بیشتر از بقیه در ذهن شما مانده است؟ لازم نیست انتخابتان «مهم‌ترین» یا «بهترین» بخش کتاب باشد. شاید چیزی کوچک، عجیب یا حتی ظاهراً بی‌اهمیت باشد که نمی‌دانید چرا هنوز همراهتان مانده. آن را به اشتراک بگذارید و اگر دوست داشتید بنویسید: چه چیزی باعث شده آن بخش هنوز در ذهن شما بماند؟

ساخته‌شده توسط Arizour