Nahal

این کتاب یک روایت ساده از زندگی در زندان و رنج آدم‌هایی که به اعمال شاقه محکوم شده‌اند نیست؛ فرصتیه برای دیدن آدم‌های مختلف از نزدیک‌ در شرایطی که شاید هیچوقت تجربه‌اش نکنیم. داستایفسکی کاری می‌کنه که هم رنج زندانی‌ها رو احساس کنی و هم از بیرون به رفتارهاشون نگاه کنی؛ انگار هم‌زمان درون اون محیط هستی و داری آدم‌ها رو با دقت مشاهده می‌کنی.

«داشتن و نداشتن» حقیقت اینه که «نداشتن» می‌تونه انسان رو مجبور به انتخاب‌هایی کنه که اگر «دارا» بود، شاید هرگز انتخابشون نمی‌کرد. به همین خاطره که در انتهای کتاب نمی‌تونی بگی هری مورگان آدم خوبی بود یا بد؛ و همین‌طور شاید درباره هیچ‌کس نتونی به‌سادگی چنین قضاوتی کنی. چون آدم‌ها رو نمی‌شه فقط از روی یک عمل قضاوت کرد؛ باید دید چه شرایطی اون‌ها رو به اون نقطه رسونده.

ساختار کتاب جوریه که ممکنه موقع خوندنش مدام با خودتون بگید:«خب بالاخره قراره چه اتفاقی بیفته؟» برای همین پیشنهاد میکنم قبل از خوندن این اثر همینگوی ، یه سرچ مختصر درباره‌اش داشته باشین تا با دید بازتری شروعش کنین.

پیشنهاد میکنم بعد از خوندن کتاب، فیلم همنت رو هم ببینید. درباره همنت جمله‌ای رو خوندم که اینجا مینویسم: (همنت هرگز روی صحنه نرفت، اما شکسپیر یادش را با «هملت» ماندگار کرد.)

بقول سهراب سپهری: «یادت جهان را پر غم می‌کند و فراموشی کیمیاست... » اما با خوندن این کتاب در عجب می‌مانی «که هم یاد، کیمیاست و هم فراموشی!»

بنظرم آدمی که همه معنای زندگی‌اش را به یک رویا گره زده باشد، حتما با از دست دادن آن رویا امتحان می‌شود؛ و بعد از مدتی یاد می‌گیرد که هنوز هم می‌تواند در مسیر آن رویا قدم بردارد؛ فقط کافی‌است برای رسیدن به آن رویا، یک معنای جدید و قوی پیدا کند. کتاب خوبی بود.

«گفتم: آینده پاداش این مشقت‌ها را خواهد داد. گفت: سالهایی را که از دستمان رفته چه کسی به ما پس می‌دهد؟»

«جاودانگی نفرین بزرگیست.»

«انسان مخلوقی‌ است که می‌تواند خود را به همه چیز عادت بدهد، و من گمان می‌کنم این قدرت معتاد شدن به محیط خود، یکی از بزرگترین احسان‌هایی است که طبیعت به فرزندانش می‌کند.»

«کاش تولدمن هم می‌ماند برای بعد، به کجای دنیا برمی‌خورد؟»

«بچه که بودم خیال می‌کردم همه چیز مال من است، دنیا را آفریده‌اند که من سرم گرم باشد، آسمان، زمین، پدر، مادر، درخت‌ها، اسب‌ها، کالسکه‌ها و حتی آن گنجشک‌ها برای سرگرمی من به وجود آمده‌اند‌.بعدها یکی یکی همه چیز را از من گرفتند.»

«گفت: مرا یادت هست؟ دویدم و در راه فکر کردم که من چه یادی دارم، چرا یادم به وسعت همه تاریخ است؟ و چرا آدم‌ها در یاد من زندگی می‌کنند و من در یاد هیچکس نیستم؟»