تینا
@tin
جایگاه کاربر در کتاب بی
نشانها و افتخارها
چهره فعال
goldبه ۲۰۰۰ امتیاز رسیدی.
صدای قابل اعتماد
silverبه ۱۲۰۰ امتیاز رسیدی.
کتابخوان جدی
silverبه ۷۰۰ امتیاز رسیدی.
میزبان حلقه
bronzeاولین حلقه کتابخوانی خودت رو ساختی.
عضو حلقهها
silverعضو ۵ حلقه کتابخوانی شدی.
عضو فعال
bronzeبه ۳۰۰ امتیاز رسیدی.
منتقد جدی
silver۱۰ نظر برای کتابها نوشتی.
اهل گفتوگو
bronzeوارد اولین حلقه کتابخوانی شدی.
منتقد تازهکار
bronze۳ نظر برای کتابها نوشتی.
شروع جدی
bronzeبه ۱۰۰ امتیاز رسیدی.
حلقههای کتابخوانی
صاحب حلقهروایتِ واقعیت 🎥🎬
۳ عضو
صاحب حلقهپرده آخر : نمایشنامه خوانی
۴ عضو
صاحب حلقهدر صفِ مطالعه⏳
۸ عضو
عضو حلقهکتابها و فیلمها
ربه کا
۳۲ عضو
عضو حلقه🪶با کاروان شعر
۸ عضو
عضو حلقهاسطوره خوانی
۹ عضو
عضو حلقهمحفل شاعری
۲۳ عضو
عضو حلقهشاهنامه
۲۹ عضو
عضو حلقهمطرح بود اما خوب نبود
۱۸ عضو
عضو حلقهدادگاه کتابها
۲۳ عضو
عضو حلقه🔥 اعترافات یک کتابخوان🙂 کتابهایی که دوست نداشتیم، شخصیتهایی که تحملشان نکردیم!
۳۴ عضو
عضو حلقهنظری عمیق تر به کتاب سمفونی مردگان
سمفونی مردگان
۲۶ عضو
حلقههای ساختهشده زودتر نمایش داده شدهاند؛ سپس تازهترین حلقههایی که این کاربر عضو آنهاست.
در حال بارگذاری آمار مطالعه...
لیست مطالعه
کتابهای خواندهشده

منشور کورش هخامنشی
رضا مرادی غیاث آبادی

نامههای چارلی چاپلین به دخترش
دیوید رابینسون

مدهآ
۴۸۰ اوریپید

من و زندگی با هیولای درون
بو آیسبت

شاهنامه
ابوالقاسم فردوسی

عمویم جمشیدخان که همیشه باد او را با خود میبرد
بختیار علی

خاکستر و خاک
عتیق رحیمی

تنگنا
لیانید آندری یف

دیوان کهنه ی حافظ
شمس الدین محمد حافظ شیرازی

هشت کتاب سهراب سپهری
سهراب سپهری

چقدر خوب سیگار می کشیدم
آله خاندرو سامبرا

بادبادک باز
خالد حسینی

سمفونی مردگان
عباس معروفی

نامه به کودکی که هرگز زاده نشد
اوریانا فالاچی

بیگانه
آلبر کامو

وقتی غصه در خانه ات را می زند
ایوا ایلند

قلعه حیوانات
جورج اورول

شازده کوچولو
آنتوان دو سنت اگزوپری، آنتوان دوسنت اگزوپری، آنتوانت دوسنت اگزوپری

انزجار: توماس برنهارت در سان سالوادور
اوراسیو کاستیانوس مویا

ناطور دشت
جی دی سلینجر، جی. دی. سلینجر، جروم دیوید سلینجر

نان آن سال ها
هاینریش بل

مغازه ی خودکشی
ژان تولی

گربه ای که ذن یاد می داد
جیمز نوربری

مرگ و دختر جوان
آریل دورفمان

مرگ ایوان ایلیچ
لئو تولستوی، لیو تالستوی، لیف تالستوی

سفر پاندای بزرگ و اژدهای کوچک
جیمز نوربری

پاندای بزرگ و اژدهای کوچک
جیمز نوربری

خاطرات یک آدمکش
کیم یونگ ها

مرگ یک خرده بورژوا
فرانتس ورفل

نازنین
فئودور داستایفسکی

سوگ مادر
شاهرخ مسکوب

سنگی بر گوری
جلال آل احمد
آخرین نظرها و امتیازها

به عنوان کسی که سالها درگیر شناخت و درمان اضطراب و... بودم فکر میکنم اولین گام درمان(که به مرور تبدیل به بزرگترین مرهم هم میشه) شناخت نسبت به خودتون از طریق زیرنظر گرفتن و توجه به حالات، علائم، احساسات، عکسالعمل ها یا رفتار و تفکرتونه که چه خوب و کمککنندهست اگر با مطالعه همراه باشه. شما برای شروع تغییر، لازم به خوندن فلسفه یا تاریخ روانکاوی ندارید. همین کتاب های ساده و خلاصه شده هم میتونن به اندازهی خودشون راهنمای خوبی برای شما و مسیری که قراره طی کنید باشن. مهم شناخته چه با کتاب های علمی روانکاوی و چه با کتاب های کودک و نوجوان! این کتاب هم به زبان ساده نقشهی راه و مهمترین کمک هایی که میتونید به خودتون بکنید رو نشون میده و راهنمای خوبیه برای افرادی که مدام درگیر اضطراب و یا حملات پنیک هستن، تغییرات خلق و خو رو زیاد تجربه میکنن، از فرصتهاشون به خاطر ترس، خجالت، یا استرس و اضطراب استفاده نمیکنن، درگیری های ذهنی زیاد و آزاردهندهای دارن و صد البته کسانی که با چنین افرادی زندگی میکنن. در نهایت اگر حتی باعث دلگرمی یک نفر میشه، میخوام از طرف خودم بگم که این راه سخته اما پایان نیست و میتونید از پسش بربیاید :)

«جمشیدخان عمویم که باد همیشه او را با خود میبرد» حکایت انسانهاییست که در میان فشار تاریخ، خشونت سیاسی، جنگ و ایدئولوژیهای متغیر، پیوسته از جایگاه و هویت خود کنده میشوند. • جمشیدخان پس از شکنجههای زندان بعثی آنقدر نحیف میشود که باد میتواند مانند بادبادکی او را با خود ببرد. اما این اتفاق فقط یک عنصر جادویی برای جذابکردن داستان نیست، بلکه استعارهایست از نیروهای قَدَرتری که اختیار را از انسان میگیرند. نکتهٔ ظریف این است که جمشیدخان صرفاً از مکانی به مکان دیگر منتقل نمیشود؛ هر بار که باد او را میبرد و دوباره به زمینش میزند، بخشی از حافظه و هویتش را از دست میدهد و از نو شروع میکند. هرچند او علاوه بر انسانی که باد او را با خود میبرد، خودش هم با میل و ارادهاش به سمتی میرود که باد میوزد. یک بار کمونیست است، زمانی مذهبی میشود و زمانی دیگر زنبارهای و زمانی فعال سیاسی، و... جمشیدخان فقط تحت تأثیر نیروهای بیرونی نیست؛ خودش هم فاقد یک دستگاه فکری منسجم است که بتواند در برابر آن نیروها از او محافظت کند. او با تغییر شرایط، تغییر منفعت و تغییر موقعیت، تغییر عقیده میدهد. باد فقط بدنش را جابهجا نمیکند؛ گویی ذهنش نیز فاقد وزنی است که بتواند در برابر جریانهای مختلف مقاومت کند. خودش را به جایگاه خدا میرساند، اما در ساختن یک دستگاه فکری مستقل ناتوان است و هیچگاه نتوانسته وزن فکری و اخلاقی لازم برای ایستادن در برابر باد را پیدا کند. جمشیدخان بارها به ابزاری در دست قدرتهای مختلف تبدیل میشود. نویسنده فقط یک نظام سیاسی را محکوم نمیکند، بلکه سازوکار تبدیل انسان به ابزار را زیر سؤال میبرد. در واقع، جمشیدخان گاهی به نام آرمان، گاهی به نام مذهب، گاهی به نام وطن و گاهی به نام سیاست به کار گرفته میشود و زیر تیغ فاشیسم بعثی، کمونیسم، بنیادگرایی مذهبی و درگیری احزاب کُرد قرار میگیرد. اما در هیچکدام از این موقعیتها اختیار کامل زندگی خودش را ندارد. با همهی اینها ما با مردی مواجهیم که از نظر جسمی و اجتماعی بارها تحقیر و بیاختیار شده، اما در ذهن خودش نهتنها کوچک نشده، بلکه گاهی تا جایگاه خدا بالا میرود. او در کنار آنکه قربانی قدرت است، خودش هم میل شدیدی به اعمال قدرت دارد. کسی که خودش بارها در معرض بیاختیاری قرار گرفته، در رابطهای که امکان اعمال قدرت دارد، همان مناسبات سلطه را بازتولید میکند. کسی که خودش تحت سلطه بوده، ممکن است بهمحض پیدا کردن امکان قدرت، همان رابطه را با دیگری بازسازی کند. این مسئله یکی از تناقضهای جدی تاریخ و سیاست است: قربانیبودن، بهخودیخود فضیلت اخلاقی تولید نمیکند! •• برای من یکی از جالبترین جزئیات داستان این است که جمشیدخان با وجود تغییرهای مکرر در حافظه، باورها و شخصیتش، کُردبودن خود را هرگز فراموش نمیکند! انگار خاورمیانهای بودن بخشی از هویتیست که حتی با فروپاشی حافظه هم بر پیشانی باقی میماند :) و به راستی جمشیدخان میتواند نمادی از انسان سرگردان خاورمیانه باشد، شخصیتی عجیب، آسیبپذیر و در عین حال سخت جان و گاه مضحک! ••• موضوعات رمان بسیار تلخاند: شکنجه، جنگ، آوارگی، سرکوب، بیثباتی سیاسی و دستکاری هویت انسان. اما نویسنده همهچیز را با لحنی تراژیک و سنگین روایت نمیکند. موقعیتهای ناممکن و گاه مضحک میسازد و اجازه میدهد خواننده پشت نثری ساده و گاه حتی سطحی دنبال معنا بگردد. پس به نظرم باید بین خلاقیت ایده و اجرای ادبی کتاب تفاوت قائل شد. ایدهٔ مرکزی کتاب بسیار قدرتمند است. بختیار علی از رئالیسم جادویی برای فرار از واقعیت استفاده نمیکند؛ برعکس، امر جادویی را وارد واقعیتی میکند که خودش بهاندازهٔ کافی نامعقول و گاه کابوسوار است. بااینحال، به نظرم رمان در بعضی قسمتها میتوانست از نظر عمق شخصیتپردازی، انسجام روایی و پرورش برخی مضامین قویتر باشد. ایدهٔ باد، بحران هویت، تاریخ کردستان، ایدئولوژی، قدرت، مناسبات جنسیتی و پایانبندی، ظرفیت تفسیری فراوانی دارند. اما آیا همهٔ این ظرفیتها با ظرافت زبانی و پیچیدگی فرمی متناسب همراه شدهاند؟ لزوماً نه. آیا سادگی روایت انتخاب آگاهانهٔ نویسنده است؟ احتمالش زیاد است. (البته ممکن است بخشی از سادگی یا صراحتی که در فارسی احساس شد، حاصل انتخابهای مترجم باشد.) سادگی میتواند انتخابی هنرمندانه باشد، اما صرفِ انتخاببودن، آن را به انتخابی موفق تبدیل نمیکند. در نهایت این کتاب رمانیست با ایدهای بهغایت خلاقانه و ظرفیتهای فلسفی، سیاسی و انسانی فراوان، بااینحال، به نظرم فاصلهای میان غنای ایده و کیفیت اجرای ادبی آن وجود دارد. و میتوانم بگویم رمانی که ایدههایش گاهی از خود ادبیاتش جلو میزنند.

در یک کلام وصفِ "بی-چارِه" ماندن... داستانی کوتاه اما عمیق، سنگین، پرجزئیات و پردرد! نفسم سنگین شد و عمیقا بیچارگیِ پیرمرد رو در دلم حس کردم... روایتِ غم، سوگ، جنگ، تسلیم، پذیرش و حتی باور. باورهای حک شده در مغز نسلها از مردی و مردانگی و غیرت و ناموس! قلمِ نویسنده تصاویر رو به نحو احسنت بازتاب داد به طوری که حس کردم هم کتاب خوندم و هم فیلمش رو دیدم.

بعضی کتابها رو واقعا نمیشه به راحتی توصیف کرد؛ باید بخونیشون تا بفهمی چطور ممکنه کلمهها تا این اندازه به آدم نزدیک بشن. «تنگنا» برای من از همین کتابها بود. چیزی که بیشتر از همه جذبم کرد، صراحت نویسنده در توصیف ذهن و وضعیت شخصیتشه؛ بدون اینکه بخواد جنون، رنج یا افکار آشفته رو بزک کنه، ازشون تصویری زیبا و شاعرانه بسازه یا برعکس، برای تأثیرگذاری بیشتر اغراقشون کنه. بلکه فقط اجازه میده باهاشون به همون شکلی که هستن روبهرو بشیم. و درواقع اجازه میده با ذهنی متفاوت روبهرو بشیم، بدون اینکه مجبور باشیم باهاش موافق باشیم. میشه خودشیفتگی راوی رو نپذیرفت، با نیهیلیسمش مخالفت کرد و حتی بعضی از قضاوتهاش رو بیارزش دونست، اما وقتی از مرزهای روانی انسان حرف میزنه، احساس کرد که میفهمی دربارهٔ چه چیزی صحبت میکنه. انتظار آدم از ادبیات همیشه این نیست که بهش امید بده، چیزی رو حل کنه یا حتی معنایی براش پیدا کنه. فقط میخواد تجربهای رو بدون تعارف، بزککردن و تحمیل معنای مثبت بیان کنه. آندرهیف جرئت میکنه چیزهایی رو به زبان بیاره که معمولاً دربارهشون با احتیاط حرف میزنیم و حاضر شده به قلمرویی وارد بشه که خیلیها ترجیح میدن با چند جملهٔ امیدوارکننده از کنارش عبور کنن؛ قلمرویی که در اون، آدم ممکنه از افکار خودش بترسه، جهان براش بیمعنا بشه و هیچ پاسخ آرامشبخشی هم در دسترسش نباشه. رنج برای اینکه واقعی باشه، لازم نیست آموزنده باشه. برای اینکه شایستهٔ همدلی باشه، لازم نیست ما رو قویتر کنه، و برای اینکه حق داشته باشیم دربارهاش حرف بزنیم، لازم نیست در پایان روایت به آرامش و پذیرش رسیده باشیم و این دقیقاً همون چیزیه که در نوشتار آندرهیف هست؛ اون تجربهٔ ناخوشایند انسانی رو صرفاً به این دلیل که ناخوشاینده، سانسور نمیکنه. راوی مجبور نیست خودش رو به انسانی معقول، اخلاقی، امیدوار یا حتی دوستداشتنی تبدیل کنه تا اجازه داشته باشه حرف بزنه. میشه به زندگی علاقه داشت و همزمان دربارهٔ بخشهای بیرحمانهاش صادق بود. این دو هیچ تناقضی با هم ندارن. قرار نیست شخصیت داستان حتماً آدم دوستداشتنی یا قابلتأییدی باشه تا بشه درکش کرد و لازم نیست یک اثر نمایندهٔ تمام باورهای ما باشه تا احساس کنیم چیزی اساسی رو دربارهٔ تجربهٔ انسانی آشکار کرده. ارزش تنگنا دقیقا در همین امکانِ مواجههست؛ اینکه اثر بهجای تحمیل یک نتیجهٔ مشخص، فضایی برای فکرکردن باقی میذاره. به نظرم نوشتن از چنین فضایی، بدون افتادن به دام اغراق یا رمانتیزهکردن اون، کار سادهای نیست. و درمورد ترجمه: برای من متن اینقدر روان و درعینحال اثرگذار بود که تونستم بدون فاصلهگرفتن از فضای روایت، درگیر جملهها و فکرهای راوی بشم. به نظرم در کتابی که بخش مهمی از تأثیرش به لحن و ظرافت بیان وابستهست، این موضوع اهمیت زیادی داره. و به نظرم جناب بهرامی با انتخابهایی که در استفاده از کلمات فارسی داشته به معنای واقعی کلمه کتاب رو زینت داده و ترجمهشون فقط وسیلهٔ رسیدن به داستان نبوده، بلکه خودش بخشی از لذت ادبی کتاب شده. خلاصه «تنگنا» از اون کتابهاست که دلم میخواد دربارهٔ تکتک صفحههاش حرف بزنم؛ نه چون همهٔ حرفهاش رو قبول دارم، بلکه چون وادارت میکنه مکث کنی، دوباره بخونی و با ذهنی روبهرو بشی که نمیشه بهسادگی از کنارش گذشت.

دو بار کتاب رو خوندم تا کامل درکش کنم و بفهمم اصلا چرا باید همچین اثری رو نوشت. کتاب از دو بخش تشکیل شده: نوولای «بونسای» و جستار یا مموار «چقدر خوب سیگار میکشیدم». دو روایت با فرم و حال و هوای متفاوت که وجه اشتراکشون بیشتر از اینکه در پیوستگی داستانی باشه، در صراحت نویسنده و شیوه نگاهش به تجربیات انسانیه. نوولای «بونسای» : روایتی به تعبیر مترجم تنانه، رک و بی پرده، و در عین حال آمیخته با ادبیات؛ با فرم متفاوتی در نوشتار و بازیهای فرمی جذاب. برای من جذابیت این بخش بیشتر از اینکه در دنبال کردن یک داستان منسجم و پرکشش باشه، در تجربه همین بازی با فرم و مواجهه با روایتی صریح از روابط انسانی بود. جستار «چقدر خوب سیگار میکشیدم» : جستاری برای اهل دود و دردمندان میگرن! اگر سیگار میکشید و یا دردهای میگرنی رو تجربه کردید، احتمالا با این جستار ارتباط برقرار میکنید. چون در این صورت سیگار صرفا موضوع نوشته نیست، بلکه بخشی از تجربه زیستهایه که روایت از دل اون شکل میگیره. روایتی که ظاهرا دغدغه پیروی از یک مسیر روایی منظم رو هم نداره. شاید بهترین توصیف برای این جستار این بخش از خود کتاب باشه: «آنچه برای یک اهل دود ناداستان است، برای نااهل دود داستان است؛ نااهل دود این قبیل داستانها را درک نمیکنند. به نظرشان اغراق آمیزند؛ صرفا از سر ادب تا ته داستان را میخوانند. از آن طرف، این گونه داستانها برای اهل دود در حکم جواهر است.» نقدی بر مترجم: مقدمه باید مخاطب رو برای ورود به اثر آماده کنه نه اینکه پیشاپیش بخش مهمی از خوانش رو به جای اون انجام بده. و مقدمهی جناب نورپناه بیشتر از اینکه مقدمهای برای ورود به جهان کتاب باشه به نقد و بررسی اون شباهت داره و با اشاره به نمادها و بیان بخشی از مهمترین جملات اثر، بخش قابل توجهی از مسیر مطالعه کتاب رو پیش از خوندن اسپویل میکنه؛ و این قضیه بخشی از فرصت کشف و مواجهه مستقل خواننده با متن رو از اون میگیره. در نهایت باید گفت این کتاب برای هر سلیقه و هر حوصلهای نیست. و جذابیتش بیشتر از هر چیز به میزان ارتباط خواننده با جهان تجربههای نویسنده و پذیرش شیوه روایت اون بستگی داره. کتاب «چقدر خوب سیگار میکشیدم» رو نه میشه به همه پیشنهاد کرد و نه میشه صرفا به دلیل روایت نامتعارفش نادیده گرفت. کتابیه که برای ارتباط برقرار کردن با اون باید تا اندازهای به جهان نویسنده نزدیک شد و این نزدیکی برای هر خوانندهای اتفاق نمیافته.

نمایشی از قدرت قلم؛ و بهراستی یک سمفونی! سمفونی مردگان بینقص نیست ولی قطعا یکی از شاهکارهای ادبیات معاصر ایرانه. فضاسازی قدرتمند، فرم گسسته و روایت غیرخطی کتاب نشان از تبحر نویسنده دارن. به قول بعضی خوانندگان میترسم به کسی معرفیش کنم و قدرشو ندونه! کتاب سخت خوانه و درک تمام لایهها و ارتباط بین بخشهای مختلفش به خصوص در یک بار مطالعه، چندان ساده نیست. پیشنهاد میکنم بعد از یک بار مطالعهی کتاب، نقد و بررسیهای نوشته شده در رابطه با کتاب رو هم مطالعه کنید. مخصوصا نقد سیمین بهبهانی بر اثر که قطعا کمک شایانی به حل پازل سمفونی مردگان خواهد کرد و درک کتاب و سبک نویسنده براتون راحت تر خواهد شد. همچنین پیشنهاد میدم اگر به تازگی مطالعه رو شروع کردید و یا تغییر مدام زوایا و راویان و فرم غیرخطی خستهتون میکنه و همچنین اگر حال روحی خوبی ندارید، خوندن این کتاب رو به زمان دیگری موکول کنید تا یک شاهکار رو نصفه نذارید و فرصت غرق شدن در جهانش رو از دست ندید. و در صورت مطالعه بدونید که احتمالا غم این اثر تا سالها همراهتون خواهد بود...
آخرین جملهها

«رابطههای عمیق محل لو رفتن ما هستند، در رابطههای صمیمانه روزی این نقش بازی کردن تمام میشود.»

«به زمانبندی زندگی اعتماد کنید. زندگی شما را آرام آرام آماده میکند که دل بکنید و دوباره دل ببازید. که پایان را بپذیرید و دوباره با شروعی دیگر آشتی کنید.»

«چقدر در انتظار بودن دردآور است. فقط آنهایی که مدتهای زیادی در انتظار بودهاند این درد را میفهمند.»

«با سعی در پاک کردن و فرار کردن از گذشتهمان، قسمتی از هویت خودمان را در آن خاطره جا خواهیم گذاشت.»

«لذت ببرید از هر آنچه هستید، از ناکامل بودنتان و از خوشحالیهای درونیتان که در عین حال ناپایدار نیز هستند. نگران از دست دادن شادیها و آدمها نباشید. نگران کنترل کردن جریانهای بیرون از خودتان نباشید. به جریانهای شادی و لذت درونیتان بچسبید.»

«همهی ترسِ تو از اینه که بترسی!»
نویسندههای دنبالشده






























