صبور

اثر جین آستن در مجموعه‌ی رمان انگلیسی ادبی و کلاسیک طبقه‌بندی می‌شود و خالی از لطف نیست که به زبان اصلی خوانده شود. رمان هجوی درخشان بر ادبیات گوتیک است، همچنین کندوکاوی ظریف در ذهن دختری جوان که مرز میان تخیل رمانتیک و واقعیت را می‌آزماید. آستین با طنزی نیش‌دار، بلوغ ذهنی و اجتماعی قهرمانش را در دل رمانسی پر از سوءتفاهم و کشف به تصویر می‌کشد.

‌«شایو» در زبان ژاپنی به معنای پایین رفتن خورشید است، و کتاب داستانی‌ست راجع به سقوط، فرود و افول یک خانواده‌ی اشراف‌زاده‌ی متمول ژاپنی. راوی داستان کازوکوست، دختر خانواده، که با مادر بیمار خود روزگار می‌گذراند و برادری معتاد که پس از جنگ به خانه بازنگشته و بازگشتش نیز مایه‌ی دیگر دردسرهاست. کازوکو پی بازپس‌گرفتن حق خود از روزگار است، درحالی‌که از زندگی زناشویی ناموفق خود شاکی‌ست، پی یافتن دوباره‌ش عشق است. او محافظه‌کار است و مراعات دیگران سبک گذران زندگانی اوست و گاه‌وبی‌گاه در تلاش است مادر اصیل خود را الگو قرار دهد. در تلاش است که زندگی‌ای سالم و زیبا داشته باشد اما در نهایت هرگز موفق نمی‌شود و تباهی را پیش رو دارد. داستان از زبان اول شخص بیان می‌شود، ساده و صمیمی از سخت‌ترین روزها و حوادث زندگی‌اش، زندگی‌ای که هرگز مسیر سبز را نمی‌یابد و این‌جا و آن‌جا پنداری راوی زندگی ماست به گونه‌ای متفاوت.‌

‌سال‌ها پیش از آغاز نمایش و در آستانه‌ی جنگ تروا، آگاممنون، فرمانده‌ی یونانی، برای جلب رضایت الهه‌ی آرتمیس، ناگزیر دختر خود را قربانی کرد. این اقدام، راه را برای حرکت سپاه یونان به‌سوی تروا هموار ساخت، اما زخمی عمیق بر قلب همسرش، کلیتمنسترا، به جا گذاشت. یک دهه بعد، هنگامی که آگاممنون از جنگ بازمی‌گشت، کلیتمنسترا همراه با معشوقش، اگیستوس، نقشه‌ی قتل او را به اجرا گذاشتند.‌ ‌ در روایت اوریپید از این داستان، الکترا پس از قتل آگاممنون از کاخ سلطنتی رانده شده و برای جلوگیری از تولد وارثی نیرومند که بتواند انتقام بگیرد، به ازدواج با یک کشاورز فقیر وادار می‌شود. روزی، دو غریبه به خانه‌ی او می‌آیند. آن‌ها هویت خود را آشکار نمی‌کنند، اما در واقع یکی از آن‌ها برادر تبعیدی‌اش، اورستس، و دیگری دوست وفادارش، پلیادس، است. الکترا پس از پذیرایی از آن‌ها، سرگذشت خود را بازگو می‌کند. در این میان، یک خدمتکار سالخورده اورستس را از زخمی که در کودکی برداشته بود، شناسایی کرده و خواهر و برادر نقشه‌ی انتقام خود را طراحی و اجرا می‌کنند و با کشتن همسر مادر خود و خود مادر، را به سزای کردار می‌رسانند.‌‌

‌این نسخه‌ی تازه‌ای از نمایشنامه‌ی کلاسیک زنان تروا است که برگردانی شاعرانه را با مقدمه و توضیحاتی علمی در هم می‌آمیزد. در میان تراژدی‌های یونان باستان، تنها این اثر از اوریپید است که به‌طور مستقیم نابودی کامل یک شهر و یک ملت را به تصویر می‌کشد. شاید به دلیل سنگینی این مضمون، و یا از آن جهت که چنین موضوعی همچنان با دغدغه‌های زمانه‌ی ما پیوند دارد، زنان تروا یکی از معدود نمایشنامه‌های باستانی است که همچنان روی صحنه اجرا می‌شود. در این اثر، تخیل نمایشی و دیدگاه اخلاقی اوریپید فراتر از مرزهای زمان حرکت می‌کند و با مخاطبان امروز نیز ارتباط برقرار می‌کند.‌ ‌ نمایشنامه دو محور اصلی دارد: نخست، رنج و محنت قربانیان جنگ، که در سرگذشت زنان بازمانده از سقوط تروا نمود پیدا می‌کند، و دیگر، انحطاط و فساد پیروزمندان، که در رفتار بی‌ملاحظه و در نهایت خودویرانگر یونانیان آشکار است. این اثر تصویری جاودان از استقامت انسان در مواجهه با نابودی و یأس ارائه می‌دهد. زنان تروا، به‌ویژه در زمانه‌ی جنگ و بحران، معنای تازه‌ای پیدا می‌کند و تجربه‌ای ملموس از رنج و اضطراب انسانی را بازگو می‌کند. با این حال، این روایت تنها به توصیف درد و رنج بسنده نمی‌کند، بلکه در لایه‌های عمیق‌تر خود به موضوعات قدرت، سیاست، اخلاق و مصلحت نیز می‌پردازد. نمایشنامه نشان می‌دهد که وسوسه‌ی قدرت و خطرات ناشی از تسلیم شدن به آن یا ایستادگی در برابر آن، نه صرفاً دغدغه‌های نظری، بلکه واقعیت‌های تلخ زندگی در دوران اوریپید بوده‌اند.‌

‌این اثر را می‌توان از برجسته‌ترین نمونه‌های تحلیل روان‌شناختی شخصیت در ادبیات قرن بیستم به‌شمار آورد. در فرانسه، در مهمان‌سرایی آرام، گروهی متشکل از مسافرانی که با هم دوستی دارند درباره‌ی زن جوان متأهلی بحث می‌کنند که با مرد جوان و زیبارویی که او نیز از مسافران تازه‌رسیده بود، گریخته است. راوی داستان اول‌شخص است و ماجرا شرحی است از گذر ٢۴ساعت بحرانی از زندگی یک زن که همسر خود را از دست داده و فرزندانش به زندگانی خود مشغول‌اند، او گرفتار یک کشش عاطفی-جنسی ناگهانی و غیرمنتظره می‌شود. راوی، به سخنان جمع گوش می‌دهد و سرانجام از آن‌جا که منصفانه قضاوت می‌کند، برگزیده می‌شود به عنوان شنونده، از سوی زن میانسال برای شنیدن رازی که سال‌ها با شرمندگی در سینه حفظ کرده است. زن داستان نیمه‌مشابه خود را با زن گریخته و عشق ناکام و احساسات سرکوب‌شده‌ی خود را صادقانه بیان می‌کند و عیان می‌کند که دل‌باخته به جوانی قمارباز... به روشنی در این داستان مشاهده می‌کنیم که چگونه همدلی ‌توانمند است بدل شود به میل.‌

سارا کین این یادداشت‌ها را در اقامت‌های گاه‌وبی‌گاهش در آسایشگاه روانی نگاشته است. او پس از نوشتن این نمایشنامه خود را به دار آویخت. ماجرای نمایشنامه در یک بیمارستان روانی رخ می‌دهد. متن گسیخته است و پنداری حال‌واحوال نویسنده را شاهدیم، مجموعه‌ای از اعداد و ارقام، دیالوگ و مونولوگ، هذیانی شعرگونه و در نهایت تحلیل رفتن نویسنده از عشقی نافرجام و غیرواقعی...

«“Beware how you give your heart.”»

«“A woman, especially if she have the misfortune of knowing anything, should conceal it as well as she can.”»

«“There is nothing I would not do for those who are really my friends. I have no notion of loving people by halves, it is not my nature.”»

«من درون خودم بادام‌هایی دارم. شما هم دارید. کسانی که به آن‌ها عشق یا تنفر می‌ورزید هم دارند. هیچ‌کس نمی‌تواند آن بادام‌ها را درون خود حس کند. فقط می‌دانید که آن‌جا هستند.»

«انقلاب رخ خواهد داد ولی اخلاقیات پیشین دست‌نخورده در جهان خواهند ماند و سد راهمان خواهند شد. هرچقدر هم که موج‌های سطح دریا بخروشند آبهای زیرین آن‌ها، به دور از هیاهوی انقلاب، بی‌حرکت دراز کشیده‌اند. بیدارند اما خود را به خواب زده‌اند.»

«تاب‌آوردن. در زندگی‌مان لذت، خشم، اندوه و هزاران حس دیگر را تجربه می‌کنیم، ولی همه‌ی این حس‌ها روی هم به‌زور یک‌درصد از زمان زندگی‌مان را در بر می‌گیرند. نود و نه درصد دیگر را دندان روی جگر می‌گذاریم. من هر لحظه با حسی که سینه‌ام را پاره پاره می‌کند در انتظار صدای پای خوشبختی در راهروام. هیچ... آه، زندگی سرشار از رنج است. مُهر تأییدی‌ست بر این باور: که کاش زاده نمی‌شدیم.»